Renovatie of nieuwe installatie: welke regels gelden

Het is de vraag die op renovatiewerven terugkomt: moet het hele huis naar de huidige normen, of alleen wat u aanraakt? Het antwoord bepaalt de offerte, de planning en de keuring. Boek 1 van het AREI geeft duidelijke houvast: het begrip belangrijke wijziging, een keuring die beperkt blijft tot het toegevoegde of gewijzigde deel, en eigen bepalingen voor bestaande installaties.

Het algemene principe

Volgens onderafdeling 1.4.1.4 van Boek 1 worden herstellingen, toevoegingen en wijzigingen van elektrische installaties uitgevoerd met veilig materieel, volgens de bepalingen van Boek 1 en volgens de regels van goed vakmanschap als het Boek niets voorziet. Wat wordt toegevoegd of gewijzigd, volgt dus de huidige tekst.

Bestaande delen vallen onder bijzondere regels. Deel 8 omschrijft de bestaande elektrische installaties, waaronder de oude huishoudelijke installaties waarvan de uitvoering vóór 1 oktober 1981 begon (afdeling 8.1.1), en kent ze afwijkende bepalingen toe. Bij de controlebezoeken die hoofdstuk 8.4 voorziet voor oude huishoudelijke installaties die geen gelijkvormigheidsonderzoek volgens het vroegere AREI hebben ondergaan, wordt de gelijkvormigheid met Boek 1 nagegaan, deel 8 inbegrepen voor het deel waarvan de uitvoering vóór de inwerkingtreding van Boek 1 begon. De toepassing op een concrete installatie is de zaak van het erkend keuringsorganisme. Breng kring per kring in kaart wat nieuw of gewijzigd is, en daarna wat dat betekent voor het bestaande.

Belangrijke wijziging of niet: wat de tekst zegt

Afdeling 2.11.2 omschrijft een belangrijke wijziging of uitbreiding als een wijziging die een bijkomende impact heeft, nog niet gedekt door een gelijkvormigheidskeuring, op de veiligheid van personen of goederen. Als voorbeelden noemt ze de wijziging van het aardingsstelsel, de overschrijding van het toelaatbare kortsluitvermogen voor het geplaatste materieel, de niet-identieke vervanging van een verdeelbord, en de toevoeging van een kring in een huishoudelijke installatie.

• Belangrijke wijziging: gelijkvormigheidskeuring vóór de ingebruikname van het toegevoegde of gewijzigde deel, beperkt tot dat deel (onderafdeling 6.4.7.3), en eendraadschema’s en situatieschema’s opgemaakt door de verantwoordelijke voor de uitvoering van de werken (onderafdeling 3.1.2.1).
• Niet-belangrijke wijziging: een nieuw eendraadschema is niet verplicht; een beknopte beschrijving volstaat, met naam, hoedanigheid en adres van de verantwoordelijken voor het werk, door hen gedateerd en ondertekend. De wijziging wordt op het situatieschema weergegeven (onderafdeling 3.1.2.1).

De typegevallen, van licht naar zwaar

• Uitbreiding van een bestaande kring. U voegt twee stopcontacten toe aan een kring van de keuken: de nieuwe punten en hun bekabeling volgen Boek 1, en de uitgebreide kring blijft onderworpen aan de regels voor de kring. In huishoudelijke installaties beperkt onderafdeling 5.3.5.2 bijvoorbeeld het aantal enkelvoudige of meervoudige stopcontacten tot acht per eindkring. Ons artikel over de kabelsecties en de kalibers van automaten behandelt de overeenstemming tussen beveiliging en sectie.
• Nieuwe kring. Een kring voor een oven, een laadpaal of een warmtepomp is volledig nieuw. De toevoeging van een kring in een huishoudelijke installatie staat tussen de voorbeelden van belangrijke wijziging: gelijkvormigheidskeuring van het toegevoegde deel vóór de ingebruikname.
• Nieuw verdeelbord. Ook de niet-identieke vervanging van een verdeelbord wordt als belangrijke wijziging genoemd. Het is het moment om de verdeling van de verliesstroomschakelaars te herbekijken, een punt dat wordt uitgediept in ons artikel over de verliesstroomschakelaars van 300 en 30 mA.
• Volledige renovatie. Voor de verkoop van een woning met een oude installatie bepaalt afdeling 8.4.2 dat bij een volledige renovatie van de installatie de bepalingen van hoofdstuk 6.4 (gelijkvormigheidskeuring vóór ingebruikname) van toepassing zijn.

Voor de planning: de gelijkvormigheidskeuring vindt plaats vóór de ingebruikname van de installatie of van de belangrijke wijziging of uitbreiding (afdeling 6.4.1, onderafdeling 6.4.7.3). Neem ze al bij de offerte op, in plaats van ze te ontdekken wanneer de klant wil verhuizen.

De impact op het elektrisch dossier

Het dossier van een huishoudelijke installatie bevat na een belangrijke wijziging de bijbehorende schema’s, plannen en verslagen, en na een niet-belangrijke wijziging de beknopte beschrijving ervan (afdeling 9.1.2). Het keuringsverslag herinnert ook aan de verplichting om elke wijziging aan de installatie in het dossier te vermelden (onderafdeling 6.4.6.4). Concreet:

• Werk het schema bij met de nieuwe beveiligingen en secties: dat is verplicht bij een belangrijke wijziging; anders volstaat een beknopte beschrijving (onderafdeling 3.1.2.1). De volledige verwachtingen staan in onze AREI-vereisten voor het eendraadschema.
• Werk het situatieschema bij bij elke wijziging of uitbreiding: het geeft op elk moment de bestaande toestand weer (onderafdeling 3.1.2.1).
• Nummer en dateer elke versie. Schema’s, plannen en documenten vermelden eenduidig hun nummer, hun versie en de datum van die versie (afdeling 3.1.2).

In een app als Amperio worden het schema en het plan samen bijgewerkt: de kring die op het einde van de dag werd toegevoegd, komt in beide documenten terecht in plaats van op de stapel updates ‘voor een vrije avond’.

De valkuil van de ‘kleine wijziging’

Een beperkte ingreep kan gevolgen hebben voor het bestaande. Onderafdeling 6.4.7.3 bepaalt dat elke wijziging of uitbreiding met een impact op het niet-gewijzigde deel in het keuringsverslag wordt vermeld, en dat dit niet-gewijzigde deel een gelijkvormigheidskeuring ondergaat voor de gewijzigde kenmerken. Volgens onderafdeling 4.2.4.3 wordt bij een belangrijke wijziging of uitbreiding in een oude huishoudelijke installatie uit deel 8 de hele installatie beveiligd door minstens één verliesstroomschakelaar van maximaal 300 mA aan de oorsprong.

Dat is geen reden om kleine werven te mijden: goed voorzien worden eventuele werken aan het bestaande deel een extra opdracht. Wat Boek 1 voorziet voor de keuring van een belangrijke wijziging of uitbreiding, leest u in ons artikel over het verloop van de AREI-keuring.

In de praktijk: drie vragen voor elke werf

• Wat is nieuw of gewijzigd? Lijst de betrokken kringen op: zij volgen het huidige Boek 1. Bepaal of het om een belangrijke wijziging gaat.
• Welke impact op het bestaande deel? Gewijzigde kenmerken, verliesstroomschakelaar aan de oorsprong bij een oude installatie, staat van het verdeelbord: stuk voor stuk punten om in te schatten voor u een prijs geeft.
• Volgt het dossier? Neem het bijwerken van het schema en het plan op in de offerte, als een volwaardige post.

Met die drie antwoorden wordt de grens tussen nieuw en bestaand een duidelijke lijn in de offerte.

Dit artikel is informatief. Het vervangt noch het AREI (Boek 1) noch het advies van uw keuringsorganisme.