AREI-keuring: zo verloopt het bezoek van het keuringsorganisme

Behoudens de uitzonderingen in de tekst ondergaat elke elektrische installatie op laag- of zeer lage spanning een gelijkvormigheidskeuring vóór de ingebruikname, en daarna controlebezoeken, ter plaatse uitgevoerd door een erkend keuringsorganisme of door de bevoegde overheid (hoofdstukken 6.4 en 6.5 van Boek 1 van het AREI). Dit voorziet de tekst voor die keuringen, dit staat in het verslag, dit zijn de mogelijke gevolgen, en dit is een checklist om het bezoek voor te bereiden.

Waarom en wanneer een keuring

Boek 1 voorziet verschillende situaties. Voor huishoudelijke installaties onder meer:

• De ingebruikname van een nieuwe installatie. De gelijkvormigheidskeuring vindt plaats vóór de ingebruikname (afdeling 6.4.1). Een installatie waarvoor bij die keuring inbreuken worden vastgesteld, mag niet in gebruik worden genomen (onderafdeling 9.1.3.1), en wie de voeding van een nieuwe installatie ter beschikking stelt, gaat na of het verslag dat de gelijkvormigheid bevestigt aanwezig is (onderafdeling 6.4.6.2).
• Een belangrijke wijziging of uitbreiding. Die ondergaat een gelijkvormigheidskeuring vóór de ingebruikname, beperkt tot het toegevoegde of gewijzigde deel; heeft de wijziging een impact op het niet-gewijzigde deel, dan wordt dat deel gekeurd voor de gewijzigde kenmerken (onderafdeling 6.4.7.3). Voorbeelden uit afdeling 2.11.2: de niet-identieke vervanging van een verdeelbord en de toevoeging van een kring in een huishoudelijke installatie.
• De verkoop van een woning met een oude installatie. Voor een oude huishoudelijke installatie, waarvan de uitvoering vóór 1 oktober 1981 begon, moet de verkoper in de gevallen van afdeling 8.4.2 een controlebezoek laten uitvoeren. Onze gids over het elektrisch dossier bij verkoop behandelt dit geval.
• Het periodieke controlebezoek. Na de gelijkvormigheidskeuring krijgt een huishoudelijke installatie minstens om de 25 jaar een controlebezoek (afdeling 6.5.2).

Wat de keuring omvat

De gelijkvormigheidskeuring gebeurt spanningsloos en omvat administratieve controles, visuele controles, controles door beproevingen en controles door metingen (afdeling 6.4.1). Het controlebezoek omvat dezelfde onderdelen, en de installatie moet tijdens het bezoek spanningsloos gemaakt kunnen worden (afdeling 6.5.1). De bevoegde ministers kunnen bij besluit nadere regels bepalen voor de uitvoering van die controles (afdelingen 6.4.2 tot 6.4.4 en 6.5.3 tot 6.5.6). De toepassing op een concrete installatie is de zaak van het erkend keuringsorganisme.

Het dossier: schema’s en plannen

Voor een huishoudelijke installatie bevestigt het verslag van de gelijkvormigheidskeuring onder meer dat de installatie uitgevoerd is volgens de eendraadschema’s en de situatieschema’s (onderafdeling 6.4.6.4). Die documenten worden bijgewerkt en ter plaatse bewaard (onderafdeling 3.1.2.1). Ze vermelden het adres van de installatie, de naam, hoedanigheid en het btw-nummer (indien van toepassing) van de verantwoordelijke voor de uitvoering van de werken, en hun nummer, hun versie en de datum van die versie (afdeling 3.1.2).

Elk lichtpunt, elk stopcontact en elke bedieningseenheid op het situatieschema draagt de letter van de kring en het volgnummer van het schema (onderafdeling 3.1.2.1). De volledige vereisten staan in ons artikel over wat het AREI van het eendraadschema verwacht. Voorzie de nodige exemplaren: het dossier van een huishoudelijke installatie wordt in twee exemplaren opgemaakt en berust bij de eigenaar (afdeling 9.1.2), en het erkend keuringsorganisme bewaart minstens vijf jaar een kopie van het verslag, samen met de eendraadschema’s en de situatieschema’s (onderafdeling 6.4.6.1).

De metingen en controles

Boek 1 en de inhoud van de verslagen die het voorschrijft, geven de gecontroleerde punten in huishoudelijke installaties:

• De spreidingsweerstand van de aardverbinding. Die wordt gemeten bij de gelijkvormigheidskeuring (onderafdeling 6.4.5.2), en het verslag bevestigt de overeenstemming tussen de geplaatste verliesstroomschakelaars en die waarde (onderafdeling 6.4.6.4). Is ze hoger dan 30 ohm, dan voorziet onderafdeling 4.2.4.3 minstens twee verliesstroomschakelaars met hoge of zeer hoge gevoeligheid, elk voor maximaal zestien stopcontacten, met aanvullende bepalingen. De details staan in ons artikel over de aarding.
• De isolatie. De isolatieweerstand wordt per kring gemeten, met de verbruikstoestellen losgekoppeld, en bedraagt minstens 1 000 keer de proefspanning in volt. Voor een kring van ten hoogste 500 V, zeer lage spanning gevoed via een veiligheidstransformator uitgezonderd, is de proefspanning 500 V gelijkstroom en de minimale weerstand 500 kΩ (onderafdeling 6.4.5.1, tabel 6.1). Die metingen hoeven niet uitgevoerd te worden op meet- en controle-installaties en op installaties op zeer lage spanning (onderafdeling 6.4.5.1). Controlebezoeken omvatten minstens die metingen (afdeling 6.5.6).
• De verliesstroomschakelaars. Het verslag van het controlebezoek vermeldt de controle van hun werking via hun eigen testknop, en de controle van de foutlussen en van hun aansluiting met een foutstroom tussen 2,5 en 2,75 keer hun gevoeligheid (onderafdeling 6.5.7.2). Hun verdeling volgt onderafdeling 4.2.4.3: minstens één verliesstroomschakelaar van maximaal 300 mA aan de oorsprong, en onmiddellijk stroomafwaarts minstens één met hoge of zeer hoge gevoeligheid waarop minstens zijn aangesloten: de stopcontacten die niet bestemd zijn voor vaste of op een vaste plaats opgestelde toestellen of machines, de verlichting, de ruimtes met een bad of douche, de wasmachines, droogkasten en vaatwassers.
• De continuïteit. De controle betreft de hoofdequipotentiaalverbinding en de bijkomende equipotentiaalverbinding, en de beschermingsgeleiders van de stopcontacten en van het vaste materieel van klasse I (onderafdelingen 6.4.6.4 en 6.5.7.2).
• Het materieel en de beveiligingen. Het gelijkvormigheidsverslag omvat de juiste keuze, montage en installatie van het vaste materieel, en bevestigt de overeenstemming tussen de overstroombeveiligingen en de secties van de kringen. Het verslag van het controlebezoek vermeldt ook de staat van het vaste materieel, onder meer schakelaars, stopcontacten en aansluitingen in de verdeelborden, en de beschermingsmaatregelen tegen elektrische schokken (onderafdelingen 6.4.6.4 en 6.5.7.2).

De mogelijke uitkomsten

Het verslag wordt schriftelijk of elektronisch aan de eigenaar, beheerder of uitbater bezorgd en bij het dossier van de installatie gevoegd (onderafdelingen 6.4.6.1 en 6.5.7.1).

• Conforme installatie. Na een gelijkvormigheidskeuring bevestigt het verslag dat de keurder de eendraadschema’s en situatieschema’s heeft geviseerd, en vermeldt het de datum waarop het controlebezoek uiterlijk moet plaatsvinden (onderafdeling 6.4.6.4). Tot en met 31 oktober 2026 bevestigt het ook dat de verliesstroomschakelaar aan de oorsprong van de installatie werd verzegeld; vanaf 1 november 2026 vervalt die verzegeling (koninklijk besluit van 13 augustus 2026).
• Inbreuken bij de gelijkvormigheidskeuring. De betrokken installatie of het betrokken deel mag niet in gebruik worden genomen (onderafdeling 9.1.3.1).
• Inbreuken bij een controlebezoek. Het verslag besluit tot niet-conformiteit en legt de datum vast vóór wanneer hetzelfde organisme een aanvullend bezoek moet uitvoeren. De werken worden zonder uitstel uitgevoerd en alle passende maatregelen worden genomen opdat de inbreuken, als de installatie in dienst blijft, geen gevaar vormen voor personen en goederen (onderafdelingen 6.5.7.2 en 9.1.3.2). Het verslag herinnert aan de verplichting om de verdwijning van de inbreuken na afloop van de termijn van een jaar te laten nagaan door een nieuw controlebezoek van hetzelfde erkend keuringsorganisme (onderafdeling 6.5.7.2).
• Verkoop van een oude installatie. Leidt het controlebezoek bij de verkoop (afdeling 8.4.2) tot een negatief verslag, dan moet de koper na afloop van een termijn van 18 maanden vanaf de verkoopakte een nieuw controlebezoek laten uitvoeren, door het erkend keuringsorganisme van zijn keuze.

De checklist van de dag voordien

Enkele controles de dag voordien voorkomen verschillen tussen dossier en installatie:

• Het dossier is volledig en up-to-date. Eendraadschema’s en situatieschema’s, met adres, identiteit van de verantwoordelijke voor de werken, nummer, versie en datum. Elke wijziging van de werf staat erin, ook de kring die op het laatste moment werd toegevoegd.
• De nummering stemt overeen. Dezelfde letters en volgnummers op het schema en op het plan, en beveiligingen gemerkt in het verdeelbord, tenzij elke mogelijkheid tot verwarring uitgesloten is (onderafdelingen 3.1.2.1 en 3.1.3.1).
• De verdeelborden zijn bereikbaar. Niets dat ervoor staat opgestapeld.
• De onderbreking is voorzien. De gelijkvormigheidskeuring gebeurt spanningsloos, en bij een controlebezoek moet de installatie spanningsloos gemaakt kunnen worden: verwittig de bewoners.
• De verliesstroomschakelaars schakelen uit met de testknop. Die controle staat in het verslag van het controlebezoek.
• Er is iemand aanwezig om open te doen, de verdeelborden te tonen en vragen te beantwoorden.

Een dossier dat tijdens de werf wordt bijgehouden, maakt die voorbereiding eenvoudiger: met Amperio worden het schema en het plan samen bijgewerkt, en wordt het volledige elektrisch dossier als pdf geëxporteerd, klaar om aan het erkend keuringsorganisme te bezorgen.

Dit artikel is informatief. Het vervangt noch het AREI (Boek 1) noch het advies van uw keuringsorganisme.