← Alle artikels
Schema en plan

Tertiair en industrie: schema’s en dossier volgens het AREI

Kringschema, plannen, aardverbindingen, uitwendige invloeden, dossier ter plaatse: wat Boek 1 vraagt voor een niet-huishoudelijke installatie, met checklist.

Door · · 9 min leestijd

Voor een niet-huishoudelijke installatie vraagt Boek 1 meer dan een eendraadschema en een situatieschema. Het eist uitgebreidere kringschema’s, een plan van de aardverbindingen, een document van de uitwendige invloeden en een dossier dat ter plaatse ligt. Deze gids zet die vereisten in de volgorde van een project, vergelijkt ze met een woning en sluit af met een checklist.

Stap 1: nagaan of de installatie niet-huishoudelijk is

Onderafdeling 2.2.1.1 omschrijft de huishoudelijke installatie als die van een wooneenheid, of van een ruimte voor privégebruik die niet dient voor de activiteiten van een onderneming. Niet-huishoudelijk is elke installatie die niet aan die definitie beantwoordt, en ook de gemeenschappelijke delen en de technische lokalen van een residentieel complex. Kantoren, een winkel of een werkplaats in gebruik bij een onderneming vallen dus buiten het huishoudelijke.

Gemeenschappelijke delen van een residentieel complex hebben een eigen regeling: punt e. van onderafdeling 3.1.2.1 laat toe er de schema’s en plannen van een huishoudelijke installatie te gebruiken, en punt c. van onderafdeling 3.1.3.3 doet hetzelfde voor de aanduiding van de borden.

Stap 2: de documenten oplijsten

Punt b. van onderafdeling 3.1.2.1 legt de lijst vast. De tabel vergelijkt ze met een huishoudelijke installatie (punt a.).

DocumentHuishoudelijkNiet-huishoudelijk
Schema van de kringenEendraadschemaKringschema, eendraads of meerdraads
SituatieschemaJaJa
Situatieschema van de aardverbindingenNiet gevraagdJa
Document van de uitwendige invloedenNiet gevraagd (afdeling 9.1.6)Ja
Zoneringsplan en zoneringsverslagNiet gevraagdIndien van toepassing
Lijst van de evacuatiewegen en moeilijk te evacueren plaatsenIndien van toepassingIndien van toepassing
Plan en lijst van de veiligheids- of kritische installatiesIndien van toepassingIndien van toepassing
Functionele schema’s, uitvoeringsschema’s, overzichtsplannen van uitrustingenNiet gevraagdIndien nodig voor het begrip, de correcte installatie en de veilige exploitatie

Hoofdstuk 2.12 omschrijft die documenten. Het functionele schema toont de globale werking van de installatie en haar onderlinge afhankelijkheden. Het uitvoeringsschema toont de montage en de aansluiting van de delen. Het overzichtsplan van een uitrusting toont waar de onderdelen zitten in een bord, een machine of een cel. Al die documenten mogen bijlagen krijgen met meer details over het materieel (punt c.).

Voor ondergrondse leidingen houdt de eigenaar de plannen ter beschikking of geeft hij, bij gebrek daaraan, de nodige aanwijzingen om ze te lokaliseren. Afdeling 9.1.5 geeft hem zeven werkdagen vanaf de aanvraag van wie gemachtigd is om bij de kabel te werken.

Stap 3: het kringschema invullen

Voor een woning somt punt a. van onderafdeling 3.1.2.2 vooral materieel op: leidingen, verliesstroomschakelaars, beveiligingen, schakelaars, dozen, stopcontacten, lichtpunten, vaste toestellen en bronnen. Voor een niet-huishoudelijke installatie vraagt punt b. vooral waarden. Het kringschema of zijn bijlagen vermelden minstens:

  • de nominale spanningen en de aard van de stromen;
  • het aardingsschema;
  • de maximale vermoedelijke kortsluitstromen boven 3000 A, aan de oorsprong van de installatie en ter hoogte van elk schakel- en verdeelbord;
  • de kringen, met hun aard, samenstelling en kenmerken;
  • de kenmerken van de bronnen (alternatoren, transformatoren, omzetters): schijnbaar vermogen, nominale spanningen, nominale stromen, impedanties indien beschikbaar;
  • de leidingen, beschermingsgeleiders inbegrepen: plaatsingswijze, aard, aantal en sectie van de geleiders, lengte van de leidingen;
  • de beveiligingen: toegekende stroom, uitschakelvermogen, aard en kenmerken van de uitschakeling, instellingen inbegrepen;
  • schakelaars, lastscheiders en contactoren: toegekende stroom en, indien nodig, de gebruikscategorie.

Veiligheidsinstallaties en kritische installaties, met hun bronnen, kringen en verbruikers, worden eenduidig aangeduid op de schema’s. Net als bij een woning vermeldt elk schema, plan en document eenduidig zijn nummer, zijn versie en de datum van die versie (afdeling 3.1.2).

Punt a. van onderafdeling 3.1.2.1, dat voor woningen de symbolen van hoofdstuk 2.13 en de nummering met kringletter en puntnummer vastlegt, geldt alleen voor huishoudelijke installaties. Niets belet u die logica ook in een niet-huishoudelijke installatie te volgen, en de gids over het eendraadschemabeschrijft ze in detail.

Stap 4: de situatieschema’s tekenen

Volgens punt b. van onderafdeling 3.1.2.3 toont het situatieschema de plaats van de borden, de stopcontacten, de schakelaars, de lichtpunten en de vaste machines en toestellen die op het kringschema staan. Twee verschillen met een woning: verbindingsdozen, aftakdozen en bronnen staan niet in die lijst, en stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, vaste machines en toestellen hoeven er niet op als het traject van hun leidingen en hun uiteinden duidelijk of gemakkelijk herkenbaar zijn.

Voeg het situatieschema van de aardverbindingen toe, dat hoofdstuk 2.12 omschrijft als het plan dat de plaats van de aardverbindingen aangeeft.

Stap 5: borden, kringen en materieel aanduiden

Afdeling 3.1.3 legt de aanduiding ter plaatse vast:

  • elk bord krijgt een individuele aanduiding, duidelijk, goed zichtbaar en onuitwisbaar, met zijn identificatienummer, zijn voedingsspanning, zijn aardingsschema, zijn maximale vermoedelijke kortsluitstroom en, indien van toepassing, het gebruik van de filiatie- of cascadetechniek (punt b. van onderafdeling 3.1.3.3);
  • de bedienings-, beveiligings- en scheidingstoestellen van de kringen krijgen een individuele aanduiding, tenzij elke verwarring uitgesloten is, en kringen die vóór de hoofdschakelaar van het bord aangesloten zijn, worden als zodanig aangeduid (onderafdeling 3.1.3.1);
  • vaste machines en toestellen en toestelcombinaties worden individueel aangeduid, tenzij elke verwarring uitgesloten is; stopcontacten, schakelaars en lichtpunten hoeven geen aanduiding als de oorsprong van hun kring herkenbaar is (onderafdeling 3.1.3.2).

In een woning moet het bord alleen zijn individuele aanduiding en zijn voedingsspanning dragen (punt a. van onderafdeling 3.1.3.3).

Stap 6: het document van de uitwendige invloeden opmaken

Afdeling 9.1.6 regelt dit document, dat niet geldt voor huishoudelijke installaties. De uitwendige invloeden en de plaatsen waar ze gelden, worden bepaald op basis van gegevens van de uitbater van de plaatsen. Het document, als plan, tabel of lijst, legt de uitwendige invloeden van de plaatsen eenduidig vast. Zijn er geen specifieke uitwendige invloeden om rekening mee te houden, dan bevestigt het document dat.

  • De uitbater of zijn afgevaardigde parafeert het vóór het ontwerp en de uitvoering van de installatie.
  • De vertegenwoordiger van het erkend keuringsorganisme parafeert het voor ontvangst bij de keuring en gaat na of het met de installatie overeenstemt.
  • De eigenaar, beheerder of uitbater vermeldt erop de voor het publiek toegankelijke plaatsen, of dat er geen zijn.

Voor die vermelding van de voor het publiek toegankelijke plaatsen heeft een bestaande niet-huishoudelijke installatie, uitgevoerd vóór 1 maart 2025, tot twee jaar vanaf 1 maart 2025, en elk ander document dat die plaatsen vermeldt, kan volstaan.

Stap 7: het dossier ter plaatse samenstellen

Bij een woning draait het dossier van afdeling 9.1.2 rond de eendraadschema’s, de situatieschema’s en de keuringsverslagen. Bij een niet-huishoudelijke installatie vraagt punt 5 a. van afdeling 9.1.1 één of meer dossiers die ter plaatse liggen, met:

  1. de schema’s, plannen en documenten van afdeling 3.1.2;
  2. de eventuele rekennota’s;
  3. de eventuele risicoanalyses;
  4. voor laagspanningstoestelcombinaties en combinatiesystemen, de conformiteitsverklaringen;
  5. een document met de technische kenmerken van de aansluiting op het distributienet;
  6. het verslag van de gelijkvormigheidskeuring, en het laatste en voorlaatste verslag van het controlebezoek;
  7. een document met de wijzigingen sinds het laatste bezoek van een keuringsorganisme.

Daarbij komen de schriftelijke instructies voor de veiligheid van personen en de redding bij een ongeval (punt 5 b.), en de documenten die aantonen dat het materieel aan de gebruiksvoorwaarden voldoet (punt 5 c.). Punt 2 vraagt ook elk onderhoud en elke test te documenteren, bijvoorbeeld de test van de verliesstroomschakelaars. Vóór elke keuring worden die schema’s, plannen en documenten ter beschikking gesteld van het keuringsorganisme (punt 1).

Wat er verandert bij de keuring

PuntHuishoudelijkNiet-huishoudelijk
Handtekening op schema’s en plannenDoor de verantwoordelijke voor de werken en het keuringsorganisme, bij conformiteit (3.1.2.1 a.)Niet voorzien in punt b.
Kopie bij het keuringsorganismeVerslag, schema’s en plannen (6.4.6.1)Verslag (6.4.6.1)
ControlebezoekenMinstens om de 25 jaar (6.5.2)Minstens om de 5 jaar; elk jaar voor tijdelijke, mobiele of verplaatsbare installaties en ontploffingsgevaarlijke zones (6.5.2)
Niet-belangrijke wijzigingBeknopte beschrijving, gedateerd en ondertekend (3.1.2.1 a.)Schema’s, plannen en documenten aangevuld voor het volgende bezoek (6.4.7.3)

Bij een niet-huishoudelijke installatie worden vaste machines en toestellen vóór de ingebruikname gekeurd op de juiste keuze, plaatsing en montage ter plaatse (onderafdeling 6.4.7.1). Voor een belangrijke wijziging of uitbreiding die om dwingende redenen van exploitatie in gebruik genomen wordt, laat onderafdeling 6.4.7.3 een gelijkvormigheidskeuring na de ingebruikname toe, onder de volle verantwoordelijkheid van de eigenaar, beheerder of uitbater, binnen 30 dagen. Werfinstallaties volgen daarnaast hun eigen regels, uitgelegd in ons artikel over de werfkast.

De software kiezen voor een niet-huishoudelijk project

Neem vóór u software kiest voor een tertiair of industrieel project de lijst van stap 3, en ga na of elke waarde een plaats vindt, op het schema of in bijlage: leidinglengtes, kortsluitstromen per bord, instellingen van de beveiligingen, kenmerken van de bronnen. Ga ook na of het plan van de aardverbindingen en het document van de uitwendige invloeden in hetzelfde dossier passen, met nummer, versie en datum. De algemene criteria staan in ons artikel over eendraadschema-software kiezen.

Checklist

  • Installatie echt niet-huishoudelijk, of gemeenschappelijke delen met hun eigen regeling.
  • Kringschema’s, situatieschema’s, plan van de aardverbindingen, document van de uitwendige invloeden.
  • Zonering, evacuatie, veiligheids- en kritische installaties toegevoegd als ze van toepassing zijn.
  • Spanningen, aarding, kortsluitstromen, bronnen, lengtes en instellingen op het schema of in bijlage.
  • Veiligheids- en kritische installaties eenduidig aangeduid.
  • Nummer, versie en datum op elk document.
  • Borden aangeduid: nummer, spanning, aardingsschema, kortsluitstroom, filiatie.
  • Document van de uitwendige invloeden geparafeerd vóór het ontwerp, publieke plaatsen vermeld.
  • Dossier ter plaatse met rekennota’s, verklaringen, aansluiting, verslagen en wijzigingen.
  • Onderhoud en testen gedocumenteerd.

Met Amperio

In Amperio tekent of dicteert u het eendraadschema en het situatieschema met dezelfde nummering, en het verdeelbord wordt opgebouwd vanuit het schema, met zijn etiketten. De taken en foto’s van de werf blijven bij die documenten, en het pdf-dossier bundelt ze. De AREI-controles tijdens de invoer helpen de keuring voor te bereiden en vervangen het keuringsorganisme niet. Bekijk de pagina eendraadschema.

Bronnen

  1. AREI, Boek 1, onderafdeling 2.2.1.1 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  2. AREI, Boek 1, hoofdstuk 2.12 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  3. AREI, Boek 1, afdeling 3.1.2 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  4. AREI, Boek 1, onderafdeling 3.1.2.1 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  5. AREI, Boek 1, onderafdeling 3.1.2.2 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  6. AREI, Boek 1, onderafdeling 3.1.2.3 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  7. AREI, Boek 1, afdeling 3.1.3 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  8. AREI, Boek 1, onderafdeling 6.4.6.1 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  9. AREI, Boek 1, afdeling 6.4.7 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  10. AREI, Boek 1, afdeling 6.5.2 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  11. AREI, Boek 1, afdeling 9.1.1 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  12. AREI, Boek 1, afdeling 9.1.2 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  13. AREI, Boek 1, afdeling 9.1.5 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  14. AREI, Boek 1, afdeling 9.1.6 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)

Wilt u onze gidsen vaker terugzien in uw Google-resultaten? Dan kunt u amperio.be toevoegen aan uw voorkeursbronnen.

Toevoegen aan uw voorkeursbronnen in Google

Dit artikel is informatief. Het vervangt noch het AREI (Boek 1) noch het advies van uw keuringsorganisme.

Probeer Amperio gerust op uw volgende werf

Een gratis werf gedurende 7 dagen, zonder kredietkaart.

Gratis proberen

Lees ook