← Alle artikels
Schema en plan

De symbolen van het situatieschema, element per element

Verdeelbord, dozen, stopcontacten, lichtpunten, toestellen, zonnepanelen en laadpaal: welke symbolen van tabel 2.23 op het situatieschema, met welk merkteken.

Door · · 7 min leestijd

Het situatieschema van een huishoudelijke installatie wordt getekend met de symbolen van tabel 2.23 van Boek 1 van het AREI, dezelfde als op het eendraadschema. Deze gids overloopt, in de volgorde waarin u ze plaatst, de elementen die het plan moet situeren, het symbool voor elk ervan en het merkteken dat erbij hoort.

Wat het plan moet tonen

Onderafdeling 3.1.2.3 geeft de lijst. Voor een huishoudelijke installatie geeft het situatieschema de plaats aan van de verdeelborden, de verbindingsdozen en aftakdozen, de stopcontacten, de lichtpunten, de schakelaars, de vaste machines en toestellen, en de bronnen (transformator, zonnepaneel, omvormer, batterij), voor zover ze op het eendraadschema vermeld staan.

Die laatste toevoeging telt: het plan situeert alleen wat het schema beschrijft. Een element dat op het ene staat en op het andere ontbreekt, is een tegenstrijdigheid die u vóór de keuring rechtzet.

De symbolen komen uit hoofdstuk 2.13. Tabel 2.23 is geen beperkende lijst: staat er geen symbool in voor een element, dan mag u een ander gebruiken, op voorwaarde dat het duidelijk herkenbaar is en in de legende van de schema’s en plannen gedefinieerd staat (onderafdeling 3.1.2.1). De tabel is opgedeeld in delen: algemeen, toestellen, leidingen, beveiligingen, schakelaars, stopcontacten, verbruikstoestellen, bronnen en domotica.

Stap 1: het titelblok en de ondergrond

Bereid vóór het eerste symbool voor wat Boek 1 op elk plan vraagt. Afdeling 3.1.2 eist dat schema’s, plannen en documenten eenduidig hun nummer, hun versie en de datum van die versie vermelden. Onderafdeling 3.1.2.1 voegt daar de naam, de hoedanigheid en het btw-nummer (indien van toepassing) van de verantwoordelijke voor de uitvoering van de werken aan toe, en het adres van de plaats van de installatie.

Voor de ondergrond blijft één plan per verdieping het best leesbaar. Hoe u die op schaal voorbereidt, leest u in onze gids situatieschema tekenen.

Stap 2: verdeelborden, dozen en aansluitkast

Deel B van tabel 2.23 behandelt de toestellen. Het geeft een algemene voorstelling van het verdeelbord, met een voorbeeld van een bord waaruit vijf leidingen vertrekken. Zet elk bord op zijn werkelijke plaats: het hoofdbord, maar ook elk onderverdeelbord.

Ter plaatse vraagt onderafdeling 3.1.3.3 dat elk verdeelbord van een huishoudelijke installatie een duidelijk, zichtbaar en onuitwisbaar eigen merkteken draagt, tenzij elke verwarring uitgesloten is, en dat de voedingsspanning erop vermeld staat. Dezelfde naam op het plan helpt de lezer om het verband te leggen. Een woning met meerdere verdiepingen komt aan bod in onze gids meerdere verdiepingen.

Hetzelfde deel B geeft ook symbolen voor:

  • de doos, algemeen symbool;
  • de verbindings-, aftak- of aansluitdoos;
  • de aansluitkast;
  • de aardingsscheider.

De verbindingsdozen en aftakdozen staan in de lijst van onderafdeling 3.1.2.3: ze komen op het plan, ook als ze in een verlaagd plafond verborgen zitten.

Stap 3: stopcontacten en schakelaars, met hun merkteken

Deel F onderscheidt verschillende stopcontacten: het algemene symbool, het meervoudige stopcontact (getekend voor drie), het halfdichte, dichte of hermetische stopcontact, het stopcontact met aardingscontact, met kinderbeveiliging, met tweepolige schakelaar, met scheidingstransformator (scheerstopcontact) en het datastopcontact. Kies het symbool dat bij het geplaatste materieel past, zeker in een vochtige ruimte of buiten.

Deel E behandelt de schakelaars: algemeen, tweepolig, wisselschakelaar, kruisschakelaar, dimmer, drukknop, minuterie, teleruptor, thermostaat, bewegingsmelder. Voor die laatste vraagt de tabel de gebruikte technologie te vermelden: infrarood, radar of een combinatie. De lichtbedieningen hebben hun eigen gids: wisselschakelaar en teleruptor.

Het merkteken volgt onderafdeling 3.1.2.1. Elk stopcontact, elk lichtpunt en elke bedieningseenheid draagt de letter van zijn kring en zijn volgnummer op het eendraadschema. Elke schakelaar draagt de letter van de kring waarin hij zit en het nummer van het lichtpunt of het toestel dat hij bedient.

Voorbeeld: een stopcontact dat op kring A als derde komt, vanaf de automaat gerekend, wordt A3 op het plan; de schakelaar die lichtpunt D2 van zijn eigen kring bedient, draagt ook D2.

Stap 4: verlichting en vaste toestellen

Deel G groepeert de verbruikstoestellen. Voor de verlichting onderscheidt de tabel het wachtpunt voor een verlichtingstoestel, het lichtpunt, de wandverlichting, het fluorescentietoestel, de schijnwerper, het verlichtingstoestel met ingebouwde schakelaar, en de veiligheidsverlichting, op een veiligheidskring of als autonoom blok.

Voor de vaste toestellen voorziet hetzelfde deel een algemeen symbool voor een vast elektrisch huishoudtoestel en eigen symbolen: fornuis, kookplaat, oven, microgolfoven, wasmachine, droogkast, vaatwasser, koelkast, diepvriezer, elektrische boiler of accumulatieboiler, verwarmingstoestel, ventilator, motor, bel, elektrisch deurslot. Een toestel zonder eigen symbool krijgt het algemene symbool, of een symbool dat in de legende gedefinieerd is.

Stap 5: zonnepanelen, omvormer, batterij en laadpaal

De bronnen staan in de lijst van onderafdeling 3.1.2.3: hun plaats komt op het plan, net zoals hun beschrijving op het eendraadschema (onderafdeling 3.1.2.2). Deel H van tabel 2.23 geeft de symbolen van de transformator, het zonnepaneel, de gelijkrichter of omvormer van AC naar DC en omgekeerd, de omvormer van DC naar AC en de DC-DC-omzetter.

Een opmerking bij deel H verduidelijkt dat de kenmerken van de bronnen ofwel op het eendraadschema staan, ofwel ter beschikking gehouden worden in het elektrisch dossier. Op het plan telt dus de plaats: de panelen op het dak, de omvormer in de technische ruimte of de garage.

De batterij hoort bij de bronnen die onderafdelingen 3.1.2.2 en 3.1.2.3 noemen, maar tabel 2.23 geeft er geen symbool voor: gebruik een duidelijk herkenbaar symbool en definieer het in de legende. Deel G voorziet wel een symbool voor de laadpaal voor elektrische wegvoertuigen, en voor de kWh-meter. Voor het volledige schema van een installatie met panelen en laadpaal, zie onze gids zonnepanelen en laadpaal.

Stap 6: domotica en leidingen

Deel J behandelt domotica: de bedieningseenheid wordt voorgesteld door een rechthoek in twee delen, het basissymbool onderaan en het type bediening bovenaan. De details staan in onze gids domotica op het situatieschema.

Deel C geeft de symbolen van de leidingen: ondergronds, bovengronds, in een buis, ingebouwd, opbouw, met het aantal geleiders. De lijst van onderafdeling 3.1.2.3 vermeldt ze niet voor een huishoudelijke installatie; het eendraadschema draagt het type, de sectie, het aantal geleiders en de plaatsingswijze (onderafdeling 3.1.2.2). Op het plan blijven die symbolen nuttig wanneer een tracé het lezen vergemakkelijkt, bijvoorbeeld een ingegraven kabel naar een tuinhuis.

Stap 7: de legende en het bijwerken

Elk symbool dat niet uit tabel 2.23 komt, moet in de legende van de schema’s en plannen gedefinieerd staan. Voeg de regel toe op het moment dat u het symbool gebruikt, niet op het einde van de werf.

Het plan leeft daarna mee met de installatie. Elke wijziging of uitbreiding van een huishoudelijke installatie komt op het situatieschema, dat op elk moment de bestaande toestand weergeeft (onderafdeling 3.1.2.1). Een stopcontact dat na de keuring bijkomt, tekent u dus ook op het plan.

Checklist vóór de keuring

  • Elk plan vermeldt zijn nummer, zijn versie en de datum van die versie (3.1.2).
  • Naam, hoedanigheid, btw-nummer indien van toepassing en het adres van de installatie staan op het plan (3.1.2.1).
  • Elk verdeelbord, elke verbindingsdoos en elke aftakdoos is gesitueerd (3.1.2.3).
  • Elk stopcontact, lichtpunt, elke schakelaar en elk vast toestel van het schema staat op het plan, en omgekeerd (3.1.2.3).
  • Elk element draagt de letter van zijn kring en zijn volgnummer; elke schakelaar het merkteken van het punt dat hij bedient (3.1.2.1).
  • Panelen, omvormer en batterij zijn gesitueerd, en de laadpaal draagt zijn symbool (3.1.2.3, tabel 2.23).
  • De bewegingsmelder vermeldt zijn technologie (tabel 2.23).
  • Elk symbool dat niet in tabel 2.23 staat, is in de legende gedefinieerd (3.1.2.1).

Voor het bezoek zelf overloopt onze gids over de keuring de andere punten om voor te bereiden.

Met Amperio

In Amperio gebruiken het situatieschema en het eendraadschema dezelfde bibliotheek met genormaliseerde symbolen. U plaatst de elementen met de hand of met de stem, ruimte per ruimte, en elk element houdt het merkteken van zijn kring, van het plan tot het schema. Zonnepanelen, omvormer, batterij en domoticabus komen op hetzelfde plan, met één plan per verdieping, het dak inbegrepen, en het pdf-dossier bevat de legende van de symbolen die echt gebruikt zijn. De AREI-controles van Amperio helpen de keuring voor te bereiden en vervangen het keuringsorganisme niet; zie de pagina situatieschema.

Bronnen

  1. AREI, Boek 1, hoofdstuk 2.13, tabel 2.23 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  2. AREI, Boek 1, afdeling 3.1.2 en onderafdeling 3.1.2.1 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  3. AREI, Boek 1, onderafdelingen 3.1.2.2 en 3.1.2.3 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)
  4. AREI, Boek 1, onderafdeling 3.1.3.3 (FOD Economie, versie 07 van 15.09.2026)

Wilt u onze gidsen vaker terugzien in uw Google-resultaten? Dan kunt u amperio.be toevoegen aan uw voorkeursbronnen.

Toevoegen aan uw voorkeursbronnen in Google

Dit artikel is informatief. Het vervangt noch het AREI (Boek 1) noch het advies van uw keuringsorganisme.

Probeer Amperio gerust op uw volgende werf

Een gratis werf gedurende 7 dagen, zonder kredietkaart.

Gratis proberen

Lees ook