Zonnepanelen: welke netontkoppeling eist het AREI?

Dat hangt af van het vermogen van de bron. Een installatie met zonnepanelen die parallel met het net kan werken, mag dat net niet opnieuw onder spanning zetten. Boek 1 van het AREI vraagt daarvoor een vergrendelbare veiligheidsonderbreking, toegankelijk voor de netbeheerder en gestuurd door een ontkoppelingsbeveiliging. Tot 30 kVA maximaal AC-vermogen mag een automatisch scheidingssysteem die vervangen, onder precieze voorwaarden.

Waar de regel vandaan komt: terugkerende spanning

De regel staat in onderafdeling 5.3.3.1, over de veiligheidsonderbreking, in punt a.4. De tekst vraagt eerst maatregelen tegen het ongewild opnieuw onder spanning brengen van het materieel zolang er mensen aan werken. Daarna voegt hij toe dat, indien nodig, andere maatregelen genomen worden om terugkerende spanning te vermijden wanneer de installatie door meerdere bronnen gevoed wordt.

Een installatie met zonnepanelen is zo’n bron. Boek 1 noemt ze zelf als voorbeeld van een autonome energiebron, naast de stroomgroep (onderafdeling 4.3.3.4). Wanneer de omvormer op het net injecteert, is er dus een tweede bron parallel met die van de netbeheerder. Wordt het net uitgeschakeld voor een ingreep, dan mag de productie het niet verder voeden.

De algemene regel: een vergrendelbare veiligheidsonderbreking

Voor een autonome bron die geen deel uitmaakt van het distributienet en parallel ermee kan werken, beschouwt punt a.4 de voorwaarde als vervuld wanneer de bron aan een eerste eis voldoet: een vergrendelbare veiligheidsonderbreking, toegankelijk voor de distributienetbeheerder. Het mechanisme werkt op basis van een ontkoppelingsbeveiliging, die de ontkoppeling stuurt bij een abnormale variatie van de spanning, de frequentie of beide.

De tekst preciseert dat die eisen gelden onverminderd de onderafdelingen 6.4.1 en 6.4.6.2, die over de gelijkvormigheidskeuring gaan. Ze komen dus bovenop de keuringsregels en vervangen ze niet.

Tot 30 kVA: het automatische scheidingssysteem

Voor autonome bronnen met een maximaal AC-vermogen van ten hoogste 30 kVA laat hetzelfde punt a.4 een alternatief toe: een automatisch scheidingssysteem. Het voldoet aan twee voorwaarden.

1. Het bestaat uit twee elementen in serie, die elk de ontkoppeling tussen de kring en het distributienet verzekeren. Het ene garandeert de fysieke scheiding met een automatische omnipolaire lastscheidingsschakelaar. Het tweede mag een elektronisch scheidingssysteem zijn.
2. Het verzekert een galvanische onderbreking binnen 5 seconden wanneer de netvoeding wordt afgekoppeld of wegvalt.

Dat tweede, elektronische element is een afwijking. Als algemene regel verbiedt punt a.3 van dezelfde onderafdeling halfgeleidertoestellen om de scheiding te verzekeren. Punt a.3 rekent die automatische scheidingssystemen trouwens tot de toegelaten scheidingstoestellen in laagspanning.

Hoofdstuk 7.112, voor huishoudelijke installaties met zonnepanelen, geldt tot 10 kVA (afdeling 7.112.1). Een installatie uit dat hoofdstuk blijft dus onder de drempel van 30 kVA. Lees vóór de plaatsing in de documentatie van de omvormer hoe de ontkoppeling gebeurt, en wat er eventueel nog in het verdeelbord moet komen.

Wat het keuringsorganisme test

Bij de gelijkvormigheidskeuring of het controlebezoek van een huishoudelijke installatie met zonnepanelen gaan de proeven van het keuringsorganisme ook over de onderbreking van het automatische scheidingssysteem bij spanningsverlies van het net, binnen 5 seconden. Ze gaan na dat er geen productie naar het net gaat zolang de netspanning niet terugkomt (afdeling 7.112.3).

Dezelfde afdeling voegt de controle van de verliesstroomschakelaars toe: hun werking met hun eigen testknop, daarna de foutlussen en de correcte aansluiting, met een foutstroom van minstens één keer de nominale aanspreekstroom van het toestel. Het verslag vermeldt daarna het aantal en het nominale vermogen van de modules, en het aantal, het type, het serienummer en het maximale AC-vermogen van de omvormers (afdeling 7.112.4).

Bescherming tegen elektrische schokken met twee bronnen

De ontkoppeling regelt niet alles. Volgens onderafdeling 4.2.3.1 is, wanneer de installatie door parallelle bronnen gevoed wordt, bijvoorbeeld het openbare net en een autonome bron, de bescherming tegen onrechtstreekse aanraking verzekerd in beide gevallen: voeding door de bronnen samen, of door één ervan. De goede werking van de beschermingstoestellen mag niet in het gedrang komen door gelijkstroomcomponenten van statische omvormers of filters.

Hoofdstuk 7.112 voegt eigen maatregelen toe (afdeling 7.112.2): het merken van de gelijkstroomgeleiders en van de actieve wisselstroomgeleiders, de waarschuwingsborden aangevuld met « Ne pas déconnecter en charge » (niet onder belasting afkoppelen) en « Installation électrique toujours sous tension » (elektrische installatie altijd onder spanning) of gelijkwaardige vermeldingen, en de aarding van de metalen kaders van de modules, behalve als de fabrikant dat verbiedt.

En een laadpaal die teruglevert

De vraag stelt zich ook bij een bidirectionele laadpaal. Kan die energie terugleveren aan de vaste installatie, dan verwijst onderafdeling 7.22.5.4 naar de voorschriften voor gedecentraliseerde productie-eenheden, waaronder de veiligheidsonderbreking. Ze legt ook de waarschuwing « Attention : réinjection possible de l’énergie électrique dans l’installation » (let op: mogelijke teruglevering van elektrische energie in de installatie) op, op de laadpaal en op de verdeelborden die erdoor gevoed worden. Het gecombineerde geval staat in onze gids zonnepanelen en laadpaal op één eendraadschema.

Wat dat verandert op het eendraadschema en het situatieschema

Het eendraadschema van een huishoudelijke installatie vermeldt de bronnen, waaronder het zonnepaneel, de omvormer en de batterij, met de verliesstroomschakelaars en de beveiligingen tegen overstroom (onderafdeling 3.1.2.2). Het situatieschema geeft de plaats van diezelfde bronnen aan (onderafdeling 3.1.2.3).

Teken in de praktijk de ontkoppelingsinrichting op het eendraadschema, tussen de omvormer en het verdeelbord, of noteer dat ze in de omvormer zit. De keurder ziet zo meteen wat hij gaat testen. De volledige inhoud van het schema staat in onze gids over de vereisten van het eendraadschema.

Met Amperio

In Amperio plaatst u de panelen, de omvormer en zijn kring op het eendraadschema, met de hand of met de stem, en daarna op het situatieschema, met dezelfde nummering. De punten van hoofdstuk 7.112 en het type verliesstroomschakelaar achter een omvormer worden tijdens het invoeren gecontroleerd. Die controles helpen de keuring voor te bereiden en vervangen het keuringsorganisme niet. De pagina eendraadschema toont het verloop.

Dit artikel is informatief. Het vervangt noch het AREI (Boek 1) noch het advies van uw keuringsorganisme.