Zonnepanelen: ze documenteren op het schema en het plan

Een installatie met zonnepanelen is een bron: ze hoort op het eendraadschema en op het situatieschema, net als de kringen van de woning. Boek 1 van het AREI bepaalt dat in afdeling 3.1.2, en hoofdstuk 7.112 voegt eigen maatregelen toe voor huishoudelijke fotovoltaïsche installaties op laagspanning (≤ 10 kVA). Dit moet in het dossier staan wanneer een installatie elektriciteit produceert, en zo neemt u het er netjes in op.

Wat verandert wanneer de installatie produceert

Zolang een woning enkel verbruikt, gaat de stroom van het net naar de kringen. Met zonnepanelen wordt de installatie ook een bron, die parallel met het net werkt. Voor de installaties van hoofdstuk 7.112 legt Boek 1 waarschuwingsborden voor de gevaren van elektriciteit op, aangevuld met de vermeldingen « Ne pas déconnecter en charge » (niet onder belasting uitschakelen) en « Installation électrique toujours sous tension » (elektrische installatie altijd onder spanning) of gelijkwaardige vermeldingen, op oordeelkundige plaatsen.

Het dossier moet die realiteit weerspiegelen. Een eendraadschema dat enkel het verbruiksgedeelte toont van een huis met panelen, is onvolledig: onderafdeling 3.1.2.2 rekent de bronnen, waaronder het zonnepaneel, de omvormer en de batterij, tot de elementen die eendraadschema's minstens bevatten.

De elementen die op het schema moeten staan

Voor een huishoudelijke installatie somt onderafdeling 3.1.2.2 op wat eendraadschema's minstens bevatten. Toegepast op zonnepanelen geeft dat:

• De bronnen: de zonnepanelen en de omvormer, die de tekst uitdrukkelijk noemt.
• De leidingen, zowel aan gelijkstroomzijde als aan wisselstroomzijde: type, doorsnede, aantal geleiders en plaatsingswijze.
• De beveiligingstoestellen: type en kenmerken van de verliesstroomschakelaars en van de overstroombeveiligingen van dit deel van de installatie, zowel aan gelijkstroomzijde als aan wisselstroomzijde, als die er zijn.
• De schakelaars en dozen: aansluit- of aftakdozen van dit deel van de installatie, als die er zijn.
• De aansluiting op het verdeelbord: de plaats waar de kring van de omvormer toekomt. De tekst noemt ze niet als zodanig, maar ze laat begrijpen hoe productie en verbruik samengaan.

Het dossier gaat verder dan het schema. Voor de fotovoltaïsche installaties van hoofdstuk 7.112 voegt afdeling 9.1.2 er de gebruiksaanwijzingen (werking en onderhoud) aan toe, de veiligheidsinstructies voor ingrepen op de installatie en voor het gebruik ervan, en de referenties en technische kenmerken van het geplaatste materiaal (merk, model, vermogen…).

Hoofdstuk 7.112 en de keuring

Hoofdstuk 7.112 geldt voor huishoudelijke fotovoltaïsche installaties op laagspanning (≤ 10 kVA). Het vult de algemene voorschriften van de andere delen van Boek 1 aan, die van toepassing blijven. De specifieke maatregelen zijn:

• de elementen van het dossier uit afdeling 9.1.2 ter beschikking stellen van elke betrokken persoon;
• de gelijkstroomgeleiders en de actieve wisselstroomgeleiders merken;
• de hierboven beschreven waarschuwingsborden plaatsen;
• de metalen kaders van de modules en hun structuren aarden, tenzij de fabrikant dat verbiedt, met een beschermingsgeleider met een doorsnede die minstens gelijk is aan die van de beschermingsgeleider van de wisselstroomvoeding, en minimaal 2,5 mm² met mechanische bescherming en 4 mm² zonder.

Bij de gelijkvormigheidskeuring of een controlebezoek van een huishoudelijke fotovoltaïsche installatie hebben de beproevingen van het keuringsorganisme volgens afdeling 7.112.3 ook betrekking op de uitschakeling van het automatische scheidingssysteem bij spanningsverlies van het net (minder dan 5 seconden), op het uitblijven van productie naar het net zolang de netspanning niet terugkeert, en op de automatische onderbreking van de voeding: test van de verliesstroomschakelaars met hun testknop, controle van de foutlussen en van de correcte aansluiting van de verliesstroomschakelaars, met een foutstroom van minstens één keer hun nominale gevoeligheid. Het verslag vermeldt bovendien het aantal en het nominaal vermogen van de modules, en het aantal, het type, het serienummer en het maximale AC-vermogen van de omvormers (afdeling 7.112.4). Gegevens om klaar te hebben in het dossier. Onze checklist van de keuring beschrijft het verloop van het bezoek.

Het situatieschema ook

Volgens onderafdeling 3.1.2.3 geeft het situatieschema van een huishoudelijke installatie de plaats aan van de bronnen die op het eendraadschema vermeld staan, waaronder het zonnepaneel en de omvormer, net als de verdeelborden, de stopcontacten, de lichtpunten en de vaste toestellen. De omvormer komt dus op zijn werkelijke plaats: zolder, garage, wasplaats.

Er is een uitzondering voor de bestaande delen van huishoudelijke elektrische installaties waarvan de uitvoering ter plaatse vanaf 1 oktober 1981 gebeurde en die volgens het oude AREI op gelijkvormigheid onderzocht werden: afdeling 8.2.2 (punt 7) staat, in afwijking van punt a van onderafdeling 3.1.2.3, toe dat huishoudelijke fotovoltaïsche installaties op laagspanning (≤ 10 kVA) enkel over een schriftelijke beschrijving beschikken, eventueel aangevuld met foto’s.

Denk ook aan de coherentie van de nummering. Boek 1 (onderafdeling 3.1.2.1) duidt elke elementaire kring op het schema aan met een letter, die op het situatieschema terugkomt. De bedienings-, beveiligings- en scheidingstoestellen van de kringen worden duidelijk, goed zichtbaar en onuitwisbaar gemerkt, tenzij elke mogelijkheid tot verwarring uitgesloten is (onderafdeling 3.1.3.1): dezelfde identificatie gebruiken als op het schema voorkomt elke verwarring.

Wat u niet mag vergeten

• Zonnepanelen toegevoegd, nooit gedocumenteerd. Afdeling 3.1.2 wil dat schema's, plannen en documenten bijgewerkt zijn, en dat elke wijziging of uitbreiding op het situatieschema staat, dat op elk moment de bestaande toestand weergeeft. Zie ook ons artikel over het elektrisch dossier bij verkoop.
• De omvormer vervangen zonder update. Vermeldt het dossier nog het oude model en het oude vermogen, dan stemt het niet meer overeen met de installatie.
• Het gelijkstroomgedeelte ontbreekt. Het schema toont een kring "omvormer" aan wisselstroomzijde en verder niets: de panelen en de gelijkstroomleiding zijn uit de tekening verdwenen.
• De aansluiting is vaag. De productie is ergens in het verdeelbord getekend, zonder dat men weet achter welke beveiliging ze werkelijk toekomt.

De remedie blijft: documenteren op het moment van de plaatsing, niet jaren later uit het geheugen. Met Amperio komt elk element, ter plaatse getekend of gedicteerd, in de juiste ruimte van het plan, altijd in overeenstemming met het eendraadschema.

Dit artikel is informatief. Het vervangt noch het AREI (Boek 1) noch het advies van uw keuringsorganisme.