Warmtepomp: kring, beveiligingen en keuring

Een warmtepomp is een vaste machine die bij de elektrische installatie van de woning komt, soms met meerdere voedingen. Boek 1 van het AREI wijdt er geen eigen hoofdstuk aan: ze valt onder de algemene regels over afzonderlijke kringen, leidingen, beveiligingen en documentatie. Kring, kabelsectie, verliesstroomschakelaar, schema en plan: dit zijn die regels, en dit bevestigt het keuringsverslag.

Een afzonderlijke kring

Onderafdeling 5.2.1.2 van Boek 1 bepaalt dat in huishoudelijke installaties elk vast opgesteld (mobiel) toestel of elke vast opgestelde machine met een nominaal vermogen van 2600 W of meer afzonderlijk gevoed wordt via een afzonderlijke kring. Ze voegt eraan toe dat de toestellen van een vast opgestelde elektrische verwarming gevoed worden door een of meer afzonderlijke kringen. Afdeling 2.6.1 definieert zo’n kring als een elementaire kring die uitsluitend bestemd is voor de voeding van een of meer verbruikstoestellen voor een specifiek gebruik.

Afhankelijk van het model kan een warmtepomp meerdere voedingen hebben: de buitenunit, de binnenunit of de hydraulische module, en soms een bijverwarmingsweerstand. De technische fiche van de fabrikant geeft de vermogens die u met die drempel vergelijkt. Boek 1 preciseert niet of een warmtepomp valt onder de « appareils d’un chauffage électrique à poste fixe » (toestellen van een vast opgestelde elektrische verwarming), waarvoor het afzonderlijke kringen oplegt zonder voorwaarde van vermogen: is dat het geval, dan is de afzonderlijke kring verplicht, ongeacht het vermogen. Die kwalificatie is, net als de toepassing op een concrete machine, een zaak van het keuringsorganisme.

Denk ook aan de bediening. Volgens onderafdeling 5.3.3.2 wordt elk verbruikstoestel of elke elektrische machine bediend door een bedieningstoestel, ook als de werking afhangt van een thermostaat of een gelijkaardig orgaan. De tekst aanvaardt onder meer dat zo’n toestel op de kring ontbreekt als de machine zelf een hoofdschakelaar heeft.

Dimensioneren: eerst de handleiding

Boek 1 spreekt over het nominaal vermogen van het toestel (onderafdeling 5.2.1.2): dat is het elektrische gegeven uit de technische fiche dat u moet lezen. Dezelfde onderafdeling preciseert dat de doorsnede van de leidingen die deze toestellen voeden, gekozen wordt op basis van hun vermogen. Meer algemeen worden de doorsneden onder meer zo gekozen dat, tenzij Boek 1 anders bepaalt, de toelaatbare stroom minstens gelijk is aan de bedrijfsstroom van de kring, en dat de spanningsval in normale bedrijfsomstandigheden verenigbaar blijft met een veilige werking van de gevoede toestellen. Voor de waarden van de spanningsval verwijst afdeling 5.2.5 naar de regels van goed vakmanschap.

De technische fiche van de fabrikant is het vertrekpunt van die berekeningen: opgenomen vermogen en stroom, aanbevolen beveiliging. De buitenunit staat soms ver van het verdeelbord, wat de kring verlengt. Heeft de machine een bijverwarmingsweerstand, dan telt het vermogen daarvan mee in de balans van de woning. De keuzeprincipes staan in ons artikel over kabelsecties en kalibers.

Aanloopstroom: vooraf bekijken

De compressor van een warmtepomp wordt aangedreven door een motor. Boek 1 (afdeling 3.3.2) noemt aanloopstromen bij de effecten van de werking van materiaal die geen nadelige invloed mogen hebben op andere machines, toestellen en leidingen, of op de voeding van de installatie: volgens de regels van goed vakmanschap worden gepaste maatregelen genomen.

Onderafdeling 5.3.3.2 (punt e) voegt eraan toe dat motoren volgens de regels van goed vakmanschap gepaste bedieningstoestellen krijgen als hun start zonder die toestellen de werking van de andere verbruikers abnormaal verstoort. Voor de keuze van de beveiliging die bij een bepaalde machine past, levert de handleiding van de fabrikant de vertrekgegevens.

De verliesstroombeveiliging

Onderafdeling 5.3.5.3 bepaalt dat de verliesstroomschakelaars in huishoudelijke installaties minstens van type A zijn. Ze bepaalt ook (punt f) dat, wanneer materiaal dat een asymmetrische stroom met gelijkstroomcomponenten kan veroorzaken stroomafwaarts van een verliesstroomschakelaar geplaatst wordt, voorzorgen genomen worden zodat die componenten bij een aardfout de werking van de beveiligingen niet zodanig verstoren dat de veiligheid van personen in het gedrang komt. De tekst noemt bepaald materiaal met halfgeleidercomponenten. Om die verstoringen te vermijden, wordt een van de volgende maatregelen genomen:

• het gekozen materiaal produceert geen gelijkstroom die de werking van een beveiligingstoestel kan verstoren, zoals toestellen met pakketsturing of met symmetrische fasesturing;
• het materiaal dat gelijkstroom produceert of gebruikt, is uitgevoerd volgens de regels voor klasse II;
• het materiaal dat gelijkstroom produceert, wordt gevoed via een scheidingstransformator;
• de verliesstroomschakelaar is zo gebouwd dat zijn werking gewaarborgd blijft bij een isolatiefout met een storende gelijkstroomcomponent;
• de verliesstroomschakelaar is samen en gecoördineerd geplaatst met een detectietoestel voor gelijkstroomverliesstroom, dat het materiaal buiten dienst stelt bij zo’n fout.

Voor een warmtepomp met vermogenselektronica raadpleegt u de handleiding, die een type verliesstroomschakelaar kan aanbevelen; Boek 1 legt het minimum en de verplichting tot een van die maatregelen vast. Om de rol van de verliesstroomschakelaars in de installatie te kaderen, zie ons artikel over de verliesstroomschakelaars van 300 en 30 mA.

Op het schema en het plan, buitenunit inbegrepen

Volgens onderafdeling 3.1.2.2 bevat het eendraadschema van een huishoudelijke installatie minstens de kenmerken van de leidingen (type, doorsnede, aantal geleiders), hun plaatsingswijze, het type en de kenmerken van de verliesstroomschakelaars en van de overstroombeveiligingen, en de vaste machines en toestellen. Het situatieschema geeft de plaats aan van de vaste machines en toestellen die op het schema vermeld staan (onderafdeling 3.1.2.3).

De buitenunit is, net als de binnenunit, een vast toestel: ze komt op het plan op haar werkelijke plaats (onderafdeling 3.1.2.3); de kringletter van het schema overnemen maakt het plan leesbaarder. Heeft de machine meerdere voedingen, dan staat elke voeding op beide documenten. Met Amperio komt elk element, ter plaatse getekend of gedicteerd, in de juiste ruimte van het plan, altijd in overeenstemming met het schema.

Wat het keuringsverslag bevestigt

Boek 1 voorziet geen eigen controles voor warmtepompen. Voor een huishoudelijke installatie bepaalt onderafdeling 6.4.6.4 de inhoud van het verslag van de gelijkvormigheidskeuring. Het bevestigt onder meer de afstemming:

• tussen de geplaatste verliesstroomschakelaars en de waarde van de spreidingsweerstand van de aardverbinding;
• tussen de overstroombeveiligingen en de doorsneden van de kringen die ze beveiligen;
• van de uitvoering van de installatie volgens de eendraadschema's en de situatieschema's.

Het verslag bevat ook de controle van het vaste of vast opgestelde materiaal (juiste keuze, montage en plaatsing ter plaatse) en die van de continuïteit van de equipotentiaalverbindingen en van de beschermingsgeleiders van de stopcontacten en van de vast opgestelde toestellen van klasse I. Het verloop van het bezoek staat in onze checklist van de keuring.

Dit artikel is informatief. Het vervangt noch het AREI (Boek 1) noch het advies van uw keuringsorganisme.